در ایران باستان هر روز از روزهای ماه دارای نامی‌بوده‌است چنان که در کشورهای اروپایی هنوز هم چنین است. روز پنجم هر ماه «سپندارمذ» نام داشته که در ماه دوازدهم، یعنی «اسفند» زمانی که نام روز با نام ماه یکی می‌شد، آن روز را جشن می‌گرفتند. روز «اسپندارمذ»، روز «ایزد بانوی باروری»، «فرشته‌ یا ایزد پشتیبان زمین» نامیده می‌شده. در گاتها، او را دختر اهورامزدا نامیده‌اند. در باورهای کهن، «زمین» را نیز مانند «زن»، پدیده‌ای بارور، زاینده و پرورش‌دهنده می‌دانسته‌اند از این‌رو آن را نیز از جنس مادینه قلمداد کرده‌اند.
پس چنین روزی در ایران کهن، روز گرامیداشت زن ایرانی و زمین بارور بوده‌است. بسیاری را تلاش بر این است که این روز خجسته را زنده کنند و آن را اگر نه به جای روز «والنتاین»، که در جا و زمان خود گرامی بدارند و جشن بگیرند.
استاد جلال خالقی مطلق، طی مقاله‌ای که در فصلنامه‌ی ایران‌شناسی، شماره‌ی 3، پائیز 1384 به‌چاپ رسیده، با دیدی پژوهشگرانه به این جشن کهن می‌پردازد و جای پای آن را در ایران باستان، در آثار «ابوریحان بیرونی»، «گردیزی»، نظامی»، و «شاهنامه» پیگیری می‌کند. در پایان، او به مقایسه‌ای بین این آیین‌ ایرانی با آیین‌هایی از این دست و همسان در برخی از کشورهای مسیحی غرب، دست‌می‌زند.

*

مطلب مرتبط:

متن کامل مردگيران (جشن بهاری زنان )

عکسی از آنجلا مرکل

فهرست نام‌های 100 زن که نشریه فوربس آنها را توانمندترین زنان جهان می‌داند منتشر شد. آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان، برای دومین سال پیاپی در جایگاه نخست فهرست توانمندترین زنان فوربس قرار گرفته است.

هدایت دو نشست که در یکی از آنها سران گروه هشت تحت تاثیر خانم مرکل، به توافق مهمی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای دست یافتند و در دیگری کشورهای اتحادیه اروپا به توافق رسیدند که قانون اساسی این اتحادیه را تغییر دهند، از جمله دستاوردهای صدر اعظم آلمان است که نشریه آمریکایی فوربس برشمرده است.

وو یی، معاون نخست‌وزیر چین، دومین زن توانمند فهرست فوربس است. فردی که به نوشته این نشریه در دولت کشوری است ، که چه بسا به زودی در تولید ناخالص ملی از آلمان پیشی بگیرد و پس از ایالات متحده قرار گیرد. وو یی در مذاکره مهمی با هنری پالسون، معاون خزانه‌داری ایالات متحده، بسیار توانمند ظاهر شد. در این مذاکره هنری پالسون سیاه‌ای از خواسته‌های واشنگتن از پکن را پیش کشید که افزایش ارزش یوآن، واحد پول چین، از جمله آنها بود.

هو چینگ، رییس اجرایی شرکت مالی "تماسک هولدینگز" از سنگاپور در جایگاه سوم این فهرست است.

کاندولیزا رایس، وزیر امورخارجه ایالات متحده در مکان چهارم توانمندترین زنان جهان فوربس جای گرفته است.

در این میان ملکه الیزابت دوم بیست و یکم، گلوریا آرایو، پنجاه و یکم و سناتور هیلاری رودهام کلینتون بیست و پنجم شده‌اند.

نانسی پلوسی، رییس مجلس نمایندگان آمریکا بیست و ششم و لورا بوش در رده شصتم است.


سونیا گاندی، رییس‌ کنگره ملی هند (ششم)، میشله الیو ماری وزیر کشورفرانسه (یازدهم)، تزیپورا لیونی وزیر خارجه اسراییل (سی و نهم) و کریستین امانپور گزارشگر بریتانیایی سی ان ان (هفتادوچهارم)، از دیگر زنان این فهرست هستند.

ملکه رانیه از اردن(هشتادودوم) سیما ثمر رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر در افغانستان (نودودوم) و القاسمی وزیر اقتصاد امارات( نودو نهم) از دیگر زنان کشورهای مسلمان در این فهرست هستند.

فروشندگان برنج مي‌گويند: با حاكم شدن ركود در بازار خريد و فروش برنج در استان گيلان، قيمت برنج طي دو هفته اخير تغييري نداشته است.

به گفته اين فروشندگان به خاطر اعلام برنامه اخير دولت درخصوص حذف تعرفه ‪ ۱۵۰‬درصدي واردات برنج، خريد و فروش برنج هم اكنون در بازارهاي گيلان به دليل عدم افزايش تقاضا، راكد مانده است.

يك فروشنده برنج در بازار رشت به خبرنگار ايرنا گفت: از دو هفته قبل قيمت برنج در بازارهاي گيلان ثابت مانده است و تغييري در آن ديده نمي‌شود.

"محمدرضا آزموده" افزود: هم اكنون برنج هاشمي برقي هر كيلوگرم حدود ‪۲۰‬ هزار ريال ، رمضاني پرمحصول ده هزار و ‪ ۷۰۰‬ريال ، برنج دانه بلندفجر ‪۱۳‬ هزار ريال در بازار رشت خريد و فروش مي‌شود.

وي رايجترين و بيشترين برنج موجود در بازار فعلي را برنج هاشمي عنوان كرد كه اين برنج هزار ريال از برنج علي كاظمي گرانتر است.

وي تصريح كرد: عرضه برنج به بازار كم است و بيشترين برنج دركارخانه‌هاي شاليكوبي وجود دارد.

وي اظهارداشت : بيشترين معاملات برنج نيز توسط واسطه‌ها انجام مي‌گيرد و نقش بازار در خريد و فروش برنج كمرنگتر است.

رييس اتحاديه كارخانه‌هاي برنجكوبي گيلان نيز به خبرنگارايرنا گفت: گيلان و مازندران بيش از ‪ ۸۰‬درصد برنج كشور را توليد مي‌كنند.

وي افزود: ‪ ۸۵‬درصد برنج در گيلان كيفي است و حدود ده درصد آن را نيز برنج خزر تشكيل مي‌دهد و بقيه برنج موجود در بازار را هم ارقام با كيفيت پايين تشكيل مي‌دهند.

"غلامعلي قرباني" افزايش قيمت برنج از فصل برداشت تاكنون را روندي تدريجي و ملايم عنوان كرد و افزود: برنج علي كاظمي ، هاشمي و صدري از زمان فصل برداشت برنج تاكنون، چهار هزار تا پنج هزار ريال در هر كيلوگرم افزايش قيمت داشته‌اند.

وي خواستاربرنامه‌ريزي دولت در حمايت از كشاورزان توليدكننده برنج كيفي شد و تصريح كرد: برنامه‌ريزي دولت بايد به گونه‌اي باشد كه برنج كيفي با حداكثر قيمت از كشاورزان خريداري و به منظور حمايت از مصرف‌كنندگان با حداقل قيمت به مردم فروخته شود

عکسی هوایبی از دلتای سفید رود در  ژوئن ۱۹۹۸ میلادی

در این تصویر علاوه بر مسیر رودخانه سپیدرود، بخش هایی از ناحیه کوهستانی،جلگه و شهرهای رشت، انزلی، فومن، آستانه، لاهیجان و لنگرود نیز مشهود است.

مقدمه
دشواری پژوهش در مورد عصر سنگ که بی‌ترديد تاريک‌ترين بخش تاريخ سکونت و فعاليت در گيلان محسوب می‌شود، پوشيده و پنهان نيست. در اين زمينه تقريبن هيچ کار پژوهشی جدی در دست نيست. اين امر در درجه نخست به فقدان پژوهش‌های باستان‌شناسی عصر سنگ برمی‌گردد که خود البته معلول عوامل ديگری است. صرف‌نظر از اين‌که به طور کلی پژوهش‌های باستان‌شناسی اين دوره از تاريخ در کل سرزمين ايران توجه اندکی را به خود معطوف نموده، می‌توان برای اين عدم توجه در گيلان دلايل ويژه ديگری نيز قائل شد.
مشکل اساسی ديگر باستان‌شناسی دوران عصر سنگ در اين منطقه، ويژه‌گی جغرافيايی و به ويژه اقليمی آن در نابودی و تخريب آثار سنگی احتمالی به جای مانده از انسان‌های اين عصر است.

متن کامل در سایت ورگ

مطالب مرتبط در سایت ورگ:

گيلان؛ ريشه‌ها
گيلان؛ ريشه‌ها: گيلان در عصر سنگ
گيلان؛ ريشه‌ها: حضور انسان عصر سنگ در بخش جلگه‌ای گيلان
گيلان؛ ريشه‌ها: حضور انسان عصر سنگ در بخش کوهستانی گيلان
گيلان در عصر فلز:
گيلان؛ ريشه‌ها: گيلان در عصر فلز
گيلان؛ ريشه‌ها: گيلان در دوره‌ی آهن
گيلان؛ ريشه‌ها: تمدن‌های آشور، اورارتو و مارليک-ديلمان
گيلان؛ ريشه‌ها: تمدن مارليک-ديلمان
گيلان در عصر باستان:
گيلان؛ ريشه‌ها: دوره‌ی باستان
گيلان؛ ريشه‌ها: فائق شدن بر موانع زيستن در جلگه‌ی گيلان
گيلان؛ ريشه‌ها: اهلی شدن گياه برنج
گيلان؛ ريشه‌ها: کشت برنج در سواحل جنوبی کاسپين
گيلان؛ ريشه‌ها: گيلان در زمان امپراتوری‌های ايرانی
گيلان؛ ريشه‌ها: گيلان در عصر ساسانيان

گروهی از دانشمندان فیزیک هسته ای ایتالیا با بررسی موهای ناپلئون بناپارت اعلام کردند که هر چند در بدن امپراتور فرانسه دوز بالایی از سم آرسنتیک وجود دارد اما ناپلئون در اثر مسمومیت با این سم نمرده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، این مسئله که چه چیزی علت مرگ ناپلئون بوده سالها مورد بحث دانشمندان و مورخان بوده است، به طوری که بسیاری از دانشمندان پیش از این اعلام کرده بودند که امپراتور فرانسه در اثر مسمومیت با سم آرسنیک جان باخته است. اکنون محققان موسسه ملی فیزیک هسته ای، دانشگاه میلان- بیکوکا و دانشگاه پاویا در ایتالیا با استفاده از یک راکتور کوچک هسته ای انواع مختلف موهای ناپلئون را مورد بررسی قرار دادند. این موها مربوط به مراحل مختلف زندگی امپراتور فرانسه از کودکی در کورسیک، اقامت در کاخ الیزه واقع در البا و در سنت هلن در روز مرگ وی 5 می 1821 است. براساس گزارش روزنامه تلگراف، دانشمندان ایتالیایی سپس این موها را با موهای افراد هم عصر ناپلئون که در میان آنها پسر ناپلئون، پادشاه رم و امپراتریس ژوزفین حضور دارند مقایسه کردند و در مرحله بعد این موها با موهای افرادی که در حال حاضر زنده اند مقایسه شدند. نتیجه این بررسیها نشان می دهد که فرضیه زهر خوردن داوطلبانه به وسیله ناپلئون واقعیت ندارد، چراکه سم آرسنیک حتی در سالهای قبل از مرگ امپراتور فرانسه نیز در بدن وی وجود داشته است. این محققان در این خصوص اظهار داشتند: "با بررسی افراد هم عصر ناپلئون کشف کردیم

مدير كل حفاظت محيط زيست گيلان در آيين بهره‌برداري اين موزه در محل اداره كل حفاظت محيط زيست گيلان گفت: مرحله نخست اين موزه با زيربناي ‪۴۴۰‬ متر مربع و با اعتباري بالغ بر ‪ ۶۹۰‬ميليون ريال به انجام رسيد. 

 در اين موزه نمونه‌هاي نادر جانوري و گياهي، كاني ، فسيل و صدف‌هاي بي‌نظير اقيانوسي و بيوپلاست‌ها كه نمايانگر تنوع اكوسيستمي در حيات وحش است جمع‌آوري شده و يكي از موزه‌هاي غني در سطح استان گيلان به شمار مي‌رود. 

 موزه تاريخ طبيعي حفاظت محيط زيست گيلان به منظور بالا بردن سطح دانش زيست محيطي و ارتقاي شناخت ارزش‌هاي اكولوژيك جانوران، گياهان، كاني‌ها و فسيل‌ها و همچنين به منظور كمك به آموزش بهتر علوم جانوري و گياهي و زمين‌شناسي از تجهيزات الكترونيكي ويژه‌اي برخوردار است. 

در این موزه  دستگاه‌چنگ كه بانواختن دست، اطلاعات زيست محيطي مربوط به‌استان پخش مي‌كند و دستگاه "سايبراسكرين" با قابليت ارائه اطلاعات زيست محيطي مربوط به گياهان، جانوران، فسيل‌ها، صدف‌ها و حيات وحش ماقبل تاريخ و اجراي سرگرمي‌ها و مسابقات زيست محيطي از جمله‌اين دستگاه‌هاست.

 همچنين  دستگاه "تاچ اسكرين" كه‌براي شناسايي پرندگان در "ديوراما" كار برد دارد و با لمس كردن عكس پرنده در صفحه تلويزيون پروژكتور مربوط به آن پرنده در ديوراما ظاهر مي‌شود ، از دستگاه هاي ويژه اين موزه است.

 قسمت‌هاي گونه جانوري و گياهي اين موزه  شامل ‪۱۱۹‬نمونه پرنده، ‪۲۰‬ نمونه خزنده و دوزيست، ‪۲۵۰‬نمونه حشره، ‪ ۲۵‬نمونه پستاندار، ‪ ۲۷‬نمونه ماهي، ‪ ۲۰۰‬نمونه صدف، پنج نمونه مرجان، ‪ ۱۰‬نمونه ستاره دريايي، ‪ ۲۰‬نمونه خرچنگ، ، ‪ ۴۵‬نمونه بيوپلاست گياهي و ‪ ۱۰‬نمونه بيوپلاست جانوري می باشد. 

رييس موسسه مهر رشت روز سه شنبه از تولد اولين نوزاد حاصل از انجماد شيشه‌اي در موسسه فن آوری های نوين پزشكی مهر رشت خبر داد.

"دكتر مرضيه مهرافزا" در گفت و گو با خبرنگار ايرنا، افزود: اين نوزاد دختر متعلق به خانواده‌اي است كه هفت سال بچه دار نمي‌شدند.

وي گفت: انجماد شيشه‌اي يكي از فناوري‌هاي نوين در زمينه ناباروري است كه به اين وسيله علاوه بر انجماد جنين، تخمك هم به اين روش منجمد مي‌شود كه بيش از ‪ ۹۵‬درصد از آنها پس از ذوب زنده مانده و مي‌توان براي باروري بيماران نازا از آن استفاده كرد.

اين جراح متخصص زنان و زايمان افزود: در مراكز درمان ناباروري معمولا تعداد زيادي جنين براي هر فرد توليد مي‌شود كه چند جنين به رحم منتقل و اضافه آن منجمد مي‌شوند تا در سالهاي بعد براي خود فرد استفاده شود.

وي گفت: بيماران صعب‌العلاج و يا كساني كه به هر دليلي مجبور هستند كه باروري خود را به تاخير بيندازند مي‌توانند از بانك تخمك استفاده كنند.

وي اظهار داشت: تا چند سال پيش به دليل مشكلات فني ايجاد بانك تخمك در موسسه فناوريهاي نوين مهر رشت امكان پذير نبود اما در زمان حاضر، با روش انجماد شيشه‌اي اين مهم تحقق يافت.

وي گفت: مرداني كه به هر دليل مجبور به انجماد اسپرم خود هستند مي توانند اين كار را در بانك انجماد موسسه مهر رشت انجام دهند.

وي خاطر نشان كرد: كليه كساني كه به دليل بيماري مجبور به راديوتراپي و يا شيمي درماني هستند، قبل از انجام اين درمانها مي‌توانند با موسسه مشورت كنند و از خدمات انجماد بهره‌مند شوند.

عکسی از یک پیرمرد کشاورز املشی که حوالی ساعت دوازده ظهر امروز دوشنبه ( ۱۵/۱۱/۱۳۸۶ ) پس از کار در باغ چای خود، در حال مراجعت به منزلش در محله ی سرچو  سرچپیر املش بود.

درياچه خزر به عنوان بزرگ ترين درياچه روي زمين كه به واسطه بزرگي، دريا خوانده مي‌شود، در دوران سوم زمين شناسي پديد آمد و در طول تاريخ در حيات ساكنان منطقه و در سرنوشت حاشيه‌نشينان آن نقش مهمي داشته است.

امروزه اهميت و نقش مهم درياي خزر به دليل داشتن ذخاير با ارزش خاوياري و ديگر ماهيان آن، ذخاير عظيم نفت و گاز و ژئوپولتيكي بركسي پوشيده نيست.

در اين ميان برخي از محققان و كارشناسان امر عنوان مي‌كنند به رغم اهميت و تاثيرگذاري اين درياچه، تاكنون نام واحد مناسبي براي اين دريا از سوي ايران انتخاب نشده است.

در مورد اين دريا در متون تاريخي به نام‌هاي مختلف و متفاوتي بر مي‌خوريم كه اين موضوع ناشي از اين است كه در طول اعصار مختلف، نام اين دريا به مقتضاي زمان، از نام قوميت‌ها، سرزمين‌ها، شهرهاي حاشيه آن و حتي زبان‌هاي محلي گرفته شده است.

به گفته برخي از محققين بيش از ‪ ۳۶‬نام براي درياي خزر به كار رفته است.

دريای خزر يا خزران، دريای كاسپين، دريای اقانيا، دريای هيركانی، دريای گرگان (جرجان)، درياي طبرستان، دريای باكو، دريای طيلسان (تالش)، دريای آبسكون، درياي كمرود، درياي گيلان( جيلان)، دریای دیلم، دريای گسكر، دريای كپورچال، دريای خوالينسك (‪,(khwalynsk‬دريای استراباد، شيروان، خراسان و مازندران از جمله نام‌هايي است كه در طول تاريخ بر پهنه آبي شمال ايران نهاده شده است.

درتاريخ معاصر سه نام مازندران، خزر و كاسپين متداول ترين نام بوده‌اند كه بر اين دريا نهاده شده است كه هر كدام ريشه سرزميني و قومي دارند.

گزارش مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي دراين خصوص كه بخشي از آن هفته گذشته در برخي از نشريات محلي گيلان منتشر شد بار ديگر بهانه‌اي شد كه اين موضوع مجددا مورد بحث محافل مختلف قرار گيرد.

براساس آن گزارش، مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي انتخاب نام درياي خزر را براي پهنه آبي شمال ايران نامناسب دانسته و خواستار تجديد نظر در اين زمينه شده بود.

اين مركز گزارش خود تصريح كرده است كه پهنه آبي شمال ايران در زمان حاضر در داخل كشور به نام درياي خزر شناخته مي‌شود و اين در حالي است كه در سطح بين‌المللي آن را به نام دريای كاسپين (‪ (Caspian sea‬مي‌شناسند.

به عقيده مركز پژوهش‌هاي مجلس نخستين بار تغيير نام آن در ايران دوران معاصر در سال ‪ ۱۳۷۵‬رخ داد كه بر اساس مصوبه هيات وزيران با تاكيد بر هويت ايراني دريا، نام پهنه آبي شمال ايران از درياي خزر به درياي مازندران تغيير داده شد، اما در اواخر سال ‪ ۱۳۸۱‬نام اين دريا مجددا به درياي خزر تغيير يافت.

اين مركز معتقد است ريشه نام كاسپين فارسي است و نام‌گذاري اين دريا به خزر به سبب آشفتگي درمعناي نام و ناآشنايي با ريشه نام دريا بوده است.

بنا به‌نظر اين مركز، پژوهش‌هاي جديد نشان مي‌دهد كه كاسپين خود از نام قوم سفيدپوست كاسپي گرفته شده است كه در كرانه‌هاي غربي تا جنوب غربي آن ساكن بودند و به تدريج تا كرانه‌هاي جنوبي آمدند و تحقيقات جديد ثابت مي كند كه نسل گيلك زبان‌ها شامل طبري‌ها و ديلمي‌ها همگي مشتق از اين قوم هستند واين مدعا اثبات مي‌كند كه كاسپين نام جهاني و حقيقي اين دريا است.

باتوجه به موارد مطرح شده، به نظر مي‌رسد كه سه اسم خزر، مازندران و كاسپين سه عنوان رايجي هستند كه بايستي درمورد يكي از آنها به اجماع رسيد.

در خصوص خزر يا خزران، به گفته برخي از محققان، خزرها مردمي بودند كه در قرن هفتم يا هشتم هجري ازآسياي ميانه نزديك درياي خزر به دو طرف ساحل رود ولگا مهاجرت كردند و در اين سرزمين مسكن گرفتند و سپس از آنجا به روسيه كنوني و به طرف مغرب پيشروي كردند.

حكومت خزرها در قرن دهم و اوايل قرن يازدهم به وسيله روس‌ها برچيده شد و نام خزر توسط ايرانيان و عرب‌ها به درياي آبي شمال ايران داده شد.

برخي محققان نيز نام خزر را مشتق از شخر مي‌دانند كه روزگاري به سرزمين‌هاي واقع در بين راس‌الجبال البرز و مناطقي كه امروزه خوار و سمنان و دامغان و شاهرود خوانده مي‌شوند، مي‌گفتند.

اين محققان احتمال مي‌دهند كه در وقايع‌نگاري خارجيان بخصوص يونانيان و روميان اين كلمه مبدل به خزر شده باشد.

به‌گفته برخي ازمحققان، مازندران امروزي جانشين همان سرزمين قديمي طبرستان است كه از قوم تيپير (‪ (Tapyrien‬گرفته شده است.

تيپيرها مردمي بودند كه سال‌هاي پيش از ميلاد مسيح در جنوب درياي خزر مي‌زيستند و واژه تبر يا طبر نيز از اين قوم گرفته شده است و طبرستان ناحيه مسكوني آنها بوده است.

به گفته اين محققان نام مازندران از قرن دوازدهم ميلادي (ششم هجري قمري) به جاي طبرستان به كار رفته و جانشين آن شده است.

اما در مورد نام كاسپين (كاسی) برخي ازمورخان مي‌گويند: كاسپين يا كاسپی‌ها در جمهوري آذربايجان كنوني زندگي مي‌كردند، اين قوم تنها در اولين سده تاريخ ميلادي مي‌زيستند امااطلاق نام آنها به درياي خزر از قرن نهم رايج شده است.

به گفته اين دسته از محققان، كاسي‌ها از قديميترين اقوام ماقبل آريايي هستند كه در ساحل درياي خزر زندگي مي‌كردند.

به عقيده برخي از محققان، حضور اين قوم در حوالي خزر و كوههاي زاگرس به ‪ ۲۵۰۰‬سال قبل از ميلاد، برخي ديگر از محققان تا قرن هيجده قبل از ميلاد و عده‌اي از باستان‌شناسان نيز، تا قرن ‪ ۲۴‬قبل از ميلاد برمي‌گردد.

جعفر خمامی زاده يكي از مترجمان و محققان برجسته و مشهور گيلان كه كتابي به نام درياي خزر تاليف كرده‌است دراين‌باره به خبرنگار ايرنا گفت: مناسب ترين و برازنده‌ترين نامي كه مي‌توان بر اين بزرگ ترين درياچه جهان نهاد "دريای كاسی" (كاسپين) است.

به نشانی: عکس های داوود خانی در سایت بین المللی ترک ارث TREK EARTH